Er zijn hier negen voor het publiek toegankelijke sterrenkijkplaatsen. Het sterrenpark is onlangs bekroond en behoort tot de wereldwijd 139 internationale sterrenparken die zijn "geselecteerd vanwege de buitengewoon goede zichtbaarheid van de sterren en een intacte nachtelijke omgeving" zijn geselecteerd. Wie dat wil, kan een sterrengids boeken: sommigen richten zich op de telescoop en laten de ringen van Saturnus of maankraters zien, anderen vertellen mythen over de sterrenbeelden. Bijzonder populair: bij maanlicht in een kano over het meer glijden, terwijl zich boven je de sterrenhemel ontvouwt. Als in augustus de Perseïden uit de hemel vallen, komen er zo’n 200 mensen samen om te wachten op de eerste vallende ster.

De man die in belangrijke mate verantwoordelijk is voor hoe dit alles hier in zijn werk gaat: Ralf Koch. Hij kent waarschijnlijk bijna elke steen, elke boom, elk grassprietje. Al meer dan drie decennia werkt hij in het natuurpark Nossentiner/Schwinzer Heide en hij weet dat de sterren hier slechts een van de vele kenmerken zijn die de heide zo bijzonder maken.

De dag van vroege vogel Ralf Koch begint doorgaans om 5.15 uur, vrij rustig, met een kopje zwarte koffie en zijn cello. Op 58-jarige leeftijd is hij begonnen met het leren bespelen van het instrument aan de volksuniversiteit, omdat hij en zijn vrouw – zelf harpiste – van klassieke muziek houden. Nu gaat hij elke ochtend achter zijn cello zitten, om tot rust te komen voordat de dag begint. Hij combineert zijn liefde voor muziek met die voor de natuur: wanneer er eind juli tijdens het Festival van Mecklenburg-Vorpommern een concert plaatsvindt in de oude kerk van Nossentin, leidt Ralf de gasten vooraf door het aangrenzende park, omhoog naar de Kalkberg. "Daar komen de mensen tot rust – en daarna luisteren we samen naar prachtige klanken", zegt hij. Deze combinatie van plek en muziek maakt het festival voor hem zo bijzonder.

Maar het duurt nog even. Vandaag staan eerst de lievelingsdieren van Ralf Koch op het programma. Het is vleermuizentelling! De dieren hebben hem in hun ban sinds hij in 1991 met een groep vleermuisliefhebbers uit Thüringen op pad was om nestkastjes te doorzoeken. "Dat heeft me nooit meer losgelaten", zegt hij. "Alleen al de lichaamsbouw! De lichamen van deze dieren zijn in 50 miljoen jaar vrijwel niet veranderd. Hun bouw is blijkbaar geniaal. Dat fascineerde me zo dat al snel duidelijk was dat ik me intensiever met deze diergroep wilde bezighouden." Dan is hij hier aan het juiste adres. Ongeveer tien van de 18 vleermuissoorten komen hier momenteel voor.

Terwijl Ralf Koch de kist weer op zijn plaats hangt, klinkt er een zacht gezaag door de bomen, waarschijnlijk boswerkzaamheden. Als gids legt Ralf graag het verschil uit tussen een natuurpark en een nationaal park: in een nationaal park moet de natuur aan haar lot worden overgelaten, de mens trekt zich terug. Een natuurpark daarentegen is een cultuurlandschap – hier moet de mens laten zien hoe landbouw, bosbouw en toerisme met elkaar in harmonie kunnen samengaan. “Dat is een proces dat niet van de ene op de andere dag gebeurt”, zegt Ralf. Om mens en landschap in balans te houden, zijn er mensen nodig die anderen kunnen inspireren. Ralf Koch is zo iemand. 

Later komen de groepen weer bij elkaar bij het natuurbeschermingsstation. De afzonderlijke dieren worden opgemeten, geringd en de soort wordt vastgesteld. Er wordt gecontroleerd op mijten en verwondingen, en het geslacht wordt genoteerd.&Omdat vleermuizen een goed geheugen hebben voor hun omgeving, kunnen ze ’s avonds vanuit het station weer worden vrijgelaten; ze vinden zelf de weg terug naar hun kasten. Wie hieraan mee wil doen, hoeft niet te wachten op de grote telling: in de zomer biedt het natuurpark rondleidingen aan met de ultrasone detector, en daarnaast is er een vleermuisroute.

Hij kan dat zelf ook goed, hij houdt van het alleen zijn. Vaak zit hij gewoon in het bos of aan het meer onder een boom – het liefst bij de Brillenseen, twee kleine bosmeren die via een smal steegje met elkaar verbonden zijn. “Die vindt bijna niemand”, zegt Ralf. Op sommige plekken komt de hele dag niemand langs. Vindt hij die stilte dan niet beangstigend? Nee, zegt hij. Hij vindt het eerder beangstigend als hij in grote steden onderweg is, waar iedereen om hem heen zijn mobieltje tevoorschijn haalt en langs hem heen snelt. 

Wie met Ralf Koch door zijn natuurpark rijdt, krijgt nog andere verhalen te horen. In Goldberg, de „stad van de drie leugens" – geen goud, geen stad, geen berg –, loopt een twee kilometer lange kinderroute genaamd “Pilzy’s natuurpad” rond de Hellberg, die wordt verteld door de Kaukasische Hangmümmler: een door een schoolklas verzonnen fabelwezen met benen van verschillende lengte, optimaal aangepast aan het leven op de helling. Bij elk station van de route is er een stempel. Deze speelse aanpak is ook terug te vinden in het Rahmannsmoor – inclusief het schoolvak „moer-renaturatie“ –, op de Sterrenroute en tijdens de vleermuistochten.

Binnenkort staat Ralf Koch echter een grote verandering te wachten. Of: een middelgrote. Want in september gaat Ralf na 35 jaar in het natuurpark – waarvan tien jaar als plaatsvervanger en tien jaar als directeur – met pensioen. Toch wil hij het niet helemaal loslaten: „Dit is een deel van mijn leven”, zegt hij. Via de natuurparkstichting en de vriendenvereniging zal hij blijven meewerken. 

Meestal sluit Ralf Koch zijn dag af met een wandeling samen met zijn vrouw en de hond Frodo. Met z’n drieën lopen ze drie kilometer, bij elk weertype, langs hetzelfde pad, terwijl ze de veranderingen in de natuur gadeslaan. Dat hoort bij de aanpak van Ralf: wie over de natuur spreekt, moet deze ook kennen. En hij kent ze: de Klädder-eiken, de meren met helder water, de bevers en otters, de wandelingen rond de Langhanssee, het Rahmannsmoor. De natuur betekent voor Ralf Koch bovenal rust. Die vindt hij ook in Dobbertin.