van Hugo Claus naar Seneca | Uit het Nederlands vertaald door Rosemarie Still | Interdisciplinaire productie
„Ik ben een koning, want ik kan sterven wanneer ik wil.“
,Thyestes in Thyestes
Een familieverhaal, gebaseerd op de zondeval van de voorvader Tantalus, de daaruit voortvloeiende vloek van de Tantaliden of Atriden en de gevolgen daarvan voor de kleinkinderen: uit angst dat hij in de troonopvolging zou kunnen opschuiven, vermoorden Thyestes en Atreus hun halfbroer Chrysippos. Vervolgens vluchten ze – verstoten door hun gemeenschappelijke vader – naar Mycene. De koning aldaar neemt de twee op, draagt het regeringsbestuur aan hen over wanneer hij ten strijde trekt, en sterft op het slagveld. Waarop tussen de broers een verbeten machtsstrijd ontbrandt, die eindigt met de alleenheerschappij van Atreus en de verbanning van Thyestes. Maar de vloek van de Atriden heeft nog niet genoeg huisgehouden: jaren later lokt Atreus de verbannen broer terug onder het voorwendsel van broederlijke verzoening, en wat er vervolgens gebeurt, schokt de kosmische orde. De zon keert zich af, de dag mondt uit in duisternis en de toekomst lijdt nu al onder de voortzetting van de gruwel. „Zo was het. En het zal niet anders zijn“, klagen de vredelievenden. „Tevergeefs draait het machtige wiel door de tijd; denk aan de families die elkaar verscheuren, aan platgebrande paleizen, koninkrijken die verdwijnen als de dauw, aan de goden die voortdurend zwijgen en altijd op de vlucht zijn.“
Joanna Lewicka, de nieuwe toneelregisseur van Schwerin, werkte onder meer in Duitsland, Polen en Cambodja. Haar enscenering van „A Midsummer Night’s Dream“ werd door de Gazeta Wyborcza uitgeroepen tot cultureel evenement van het jaar 2012; ze ontving onder meer de Poolse Stanisław-Hebanowski-prijs „Klasyka Żywa IV“, werd in 2020 genomineerd voor de prijs voor de beste muziektheaterregie van Polen, was beursontvangster van de Berlijnse senaat en het Poolse ministerie van Cultuur, ontving een onderzoeksbeurs van het Fonds voor Podiumkunsten, was in 2022 en 2024 vertegenwoordigd op het Poolse dansplatform en werd in 2024 voor haar *Antigone* in het Theater Plauen-Zwickau bekroond met de Duitse theaterprijs *DER FAUST*.
Ze opent het seizoen 2026/2027 met Hugo Claus’ *Thyestes* naar Lucius Annaeus Seneca, wiens tragedie in de oudheid de veroordeling nastreefde van wreedheden zoals mensenoffers, kannibalisme en bloedvergieten binnen de familie aan de kaak stelde en – nog steeds actueel – vertelt over de verwoestende gevolgen van deze gruwelen.
