Fort Gerhard is een van de belangrijkste bezienswaardigheden in Świnoujście. Het fort werd halverwege de 19e eeuw gebouwd om de haveningang te beschermen. Het is ontworpen door Gerhard Cornelius, naar wie het fort tot op de dag van vandaag is vernoemd.
Fort Gerhards is slechts een onderdeel van de vesting Swinemünde. Naast de vuurtoren is het een van de belangrijkste historische monumenten van Świnoujście. Het was tevens de belangrijkste vesting voor de bewaking van de haveningang van Swinemünde. Het is een goed bewaard gebleven fort, gebouwd in de jaren 1848-1859. Het idee voor de bouw kwam van de in de 18e eeuw beroemde architect Gerhard Cornelius van Wallrave, die ook het ontwerp tekende. Hij was onder andere ook de ontwerper van het project voor de uitbreiding van het fort in Kłodzko (Glatz). Ter ere van hem werd het oostelijke fort ook wel „Fort Gerhards“ genoemd.
Het fort heeft de vorm van een ovale, twee verdiepingen tellende schans. Oorspronkelijk had het twee vleugels en een ophaalbrug die over de gracht naar de hoofdingang leidde, een binnenplaats en drie torens. Vanwege de ligging was de haven blootgesteld aan directe, regelmatige aanvallen van de vijand. Het fort werd daarom voortdurend uitgebreid. In 1881 werden twee caponnières toegevoegd, d.w.z. dwars in de gracht geplaatste aarden bouwwerken die dienden om te schieten en de toegang tot het fort te verdedigen. Aan de zuidelijke en noordelijke uiteinden van het fort werden twee bunkers gebouwd, die via een ondergrondse tunnel met de binnenplaats van het fort waren verbonden. Rond de eeuwwisseling van de 19e naar de 20e eeuw werd een smalspoorlijn naar het fort aangelegd en werd er een telegraafverbinding geïnstalleerd
Na de oorlog werd het fort aan de stad overgedragen. Daar werden aanvankelijk opslagplaatsen ingericht. Later raakte het complex in verval. In 2001 veranderde er veel. Het fort werd gepacht door een groep enthousiastelingen, die enkele maanden later hun deuren voor bezoekers openden. Zo ontstond een van de interessantste plekken voor levendige geschiedenislessen. Bezoekers van het fort maken kennis met de geschiedenis onder het toeziend oog van een „Pruisische soldaat“, die hen het complex laat zien en hen indien nodig ook „drilleert“.
In 2001 werd in het fort het Kustverdedigingsmuseum opgericht. Het is de grootste particuliere instelling in zijn soort in Polen en omvat meer dan 2000 tentoonstellingsstukken over de ontwikkeling van het fort Swinemünde in de afgelopen 300 jaar. In de vesting kunnen we het volgende bezichtigen: een van de best bewaarde artilleriebanken van Europa – een reeks stellingen van steen en baksteen voor kustgeschut met een kaliber van 150 en 210 mm, met bewaard gebleven artefacten van verschillende geschutsteunen; een kleine binnenplaats met kazematten onder de artilleriegalerij; munitie- en kruitmagazijnen in de westvleugel van het fort; twee artillerieposten en voormalige vuurposities voor veldkanonnen op de zuidelijke wal van het fort boven de zuidelijke caponniere; op de exercitieplaats het wrak van de transportwagen SDKFZ 7/2, die in 2006 bij Dziwnów uit zee werd geborgen.
De rondleiding door het fort duurt ongeveer 75 minuten; daar komt nog extra tijd bij voor het museumbezoek.
In Świnoujście wachten nog meer soortgelijke attracties op liefhebbers van het leger en de geschiedenis. Drie van de vier in de 19e eeuw gebouwde forten zijn tot op de dag van vandaag bewaard gebleven. Ze zijn allemaal toegankelijk voor het publiek.
