Openbare inspirerende lezingen en een podiumdiscussie in het kader van het internationale symposium
Het begin van de grote transformatie en de stilte voor de storm
Professor dr. Frank Uekötter (Ruhr-Universiteit Bochum, Instituut voor Geschiedenis)
De 19e eeuw was een tijd van razendsnelle veranderingen, en niemand kon met zekerheid zeggen waar deze veranderingen toe zouden leiden. De lezing schetst, met de nadruk op Duitsland, de contouren van een tijdperk van omwentelingen in de milieugeschiedenis: veranderingen in de landbouw en het landschap, toenemend gebruik van fossiele brandstoffen, de groei van de grote steden met nieuwe uitdagingen, dit alles gepaard gaande met intensieve wetenschappelijke en maatschappelijke debatten. Daarbij wordt duidelijk hoezeer de ontwikkelingen die vanuit hedendaags perspectief centraal staan, verschillen van de toenmalige inzichten en kennis. De 19e eeuw komt vandaag de dag even vertrouwd als oneindig ver weg over.
Bewegingsenergie – Ecologische mobilisatie en sociale mobiliteit tussen dorpsgeschiedenis en de realistische roman
Dr. habil. Solvejg Nitzke (Ruhr-Universiteit Bochum, Algemene en Vergelijkende Literatuurwetenschap)
In de 19e eeuw ontstaat met de dorpsgeschiedenis een literaire vorm die tot doel heeft zowel kennis over te dragen als samenhang te creëren. Terwijl het programma van het poëtisch realisme de werkelijkheid vormgeeft, gaat het hier om het tonen van ‘echte’ levenswijzen. Samen met de diverse vormen die in hun directe omgeving, deels in hetzelfde tijdschrift, verschijnen, wekken deze teksten een dynamiek op die verbanden tussen tekst en wereld aannemelijk maakt, die ook vandaag de dag nog waarneembaar zijn. Tussen bergweiden en kuuroorden, milieuvernietiging en plattelandsvlucht worden zo verhalende lijnen zichtbaar, die de lezing wil volgen.
Podium: privédocent dr. Stephanie Großmann (Passau), dr. habil. Solvejg Nitzke (Bochum), privédocent dr. Falko Schnicke (Linz), professor dr. Frank Uekötter (Bochum)
